PRACA NAUCZYCIELA- BIBLIOTEKARZA W GIMNAZJUM NR 2 W PŁOCKU Z UCZNIEM WYMAGAJĄCYM SZCZEGÓLNEJ POMOCY

Bibliotekarz w swojej pracy musi uwzględniać potrzeby różnych uczniów, którzy wymagają szczególnej pomocy.

Specjalnej uwagi wymagają uczniowie niepełnosprawni, niedostosowani społecznie, mający problemy w nauce, ale i uczniowie zdolni.

W każdym z tych przypadków bibliotekarz podchodzi indywidualnie i stosuje inne metody postępowania.

W bibliotece Gimnazjum nr 2 w Płocku praca z uczniem wymagającymi tego szczególnego podejścia przebiega następująco:

Praca z uczniem zdolnym

Uczniów zdolnych cechuje różnorodność potrzeb czytelniczych związanych z charakterystyczną dla tej grupy ciekawością świata, inicjatywą, posiadaniu jednej lub wielu pasji w różnych dziedzinach. Udziałem w konkursach szkolnych , międzyszkolnych i koniecznością pogłębiania swojej wiedzy.

Pozornie czytelnicy ci nie potrzebują szczególnej uwagi, odznaczają się bowiem najczęściej umiejętnościami samodzielnej pracy oraz wyszukiwania i użytkowania informacji

Nie należy ich jednak pozostawić samych sobie.

Postępowanie bibliotekarza:

• rozmowy o zainteresowaniach
• umożliwienie swobodnego dostępu do księgozbioru
• wypożyczanie większej ilości książek
• proponowanie literatury zgodnej z zainteresowaniami
• uwzględnianie propozycji poszukiwanych pozycji w zakupach literatury
• organizowanie konkursów o różnorodnej tematyce dające możliwości pogłębiania wiedzy
• prezentacje literackie

Jest to grupa zróżnicowana pod względem kompetencji czytelniczych. Są tu zarówno czytelnicy aktywni jak i " niechętni".

Jednym i drugim proponuje się tytuły książek związanych nieco z przedmiotami sprawiającymi problem lub podsuwa się materiały czytelnicze z tych zakresów.

Najważniejszym celem bibliotekarza jest jednak obserwacja i zakwalifikowanie uczniów wg. ich zainteresowań czytelniczych, co pozwoli na postępowanie wg. przedstawionych zasad:

Postępowanie bibliotekarza:

• obserwacja i zakwalifikowanie uczniów wg. ich zainteresowań
• wskazanie odpowiedniej literatury
• pomoc przy wyszukiwaniu potrzebnych informacji
• organizowanie konkursów dających możliwości wykazania się uczniom mającym problemy w nauce w innych dziedzinach życia
• pogadanki na temat ciekawych pozycji książkowych
• zachęcenie do pomocy przy tworzeniu gazetek okolicznościowych

Praca z uczniem niedostosowanym społecznie

Jest to bardzo złożona i wymagająca różnorodnych działań grupa uczniów.

Mają oni trudności w przestrzeganiu podstawowych norm życia społecznego ( wagary, kradzieże, rozboje) czego konsekwencją są zaburzone relacje z dorosłymi ( arogancja, lekceważenie poleceń, brak dyscypliny) i rówieśnikami ( chęć dominacji, agresja)

Są to dzieci stosujące rozmaite używki dla podniesienia własnej wartości w oczach samego siebie lub grupy rówieśniczej.

Dzieci z tej grupy ( na podstawie własnej obserwacji) zazwyczaj mało czytają. Niechętnie sięgają po lektury szkolne, czy po literaturę popularnonaukową, jak i też niechętnie korzystają z księgozbioru udostępnianego na miejscu.

Najczęściej zainteresują się literaturą beletrystyczną: fantastyką, sensacją.

Postępowanie bibliotekarza:

• obserwacja i rozmowa na temat zainteresowań
• pogadanka na temat przeczytanej książki
• podsuwanie literatury o podobnej tematyce, którą uczeń się zainteresował
• pomoc przy wyszukiwaniu potrzebnych informacji
• akcentowanie o jego umiejętnościach i zdolnościach
• nakłanianie do udziału w konkursach np. plastycznych
• zachęcenie do pomocy przy tworzeniu gazetek okolicznościowych
• nakłanianie przy każdej okazji do przeglądu znajdujących się w bibliotece czasopism popularnonaukowych jak i młodzieżowych.

Praca z uczniem niepełnosprawnym

Ważnym elementem w pracy z uczniem niepełnosprawnym jest praca biblioterapeutyczna.

Oprócz dzieci niepełnosprawnych fizycznie są uczniowie o obniżonej sprawności umysłowej.

Dlatego tak ważne w postępowaniu biblioterapeutycznym jest działanie przeciwdziałaniu poczuciu mniejszej wartości oraz wspomagające proces w grupie.

Postępowanie bibliotekarza:

• prowadzenie zajęć z zakresu edukacji czytelniczo-medialnej z elementami biblioterapii
• uwzględnianie potrzeb czytelniczych
• pomoc w wyszukiwaniu potrzebnych materiałów
• zachęcanie do udziału w konkursach, quizach
• podsuwanie literatury beletrystycznej, popularnonaukowej rozbudzającej zainteresowania czytelnicze
• dostarczenie materiałów kojarzących się z przyjemnością podczas lektury: książek " Łatwych w czytaniu", ksiązki mówionej ( filmów) jednocześnie z książką drukowaną, programów multimedialnych.

Do każdej z wymienionych grup czytelników trzeba mieć indywidulane podejście, każda z tych grup ma inne potrzeby czytelnicze, które bibliotekarz powinien umiejętnie zaspokoić.

Jak i różnymi wymienionymi sposobami rozbudzać zainteresowania książką.

Literatura:

Aleksandrowicz Renata: Potrzeby osób wymagających szczególnej pomocy i możliwości ich realizacji w bibliotece szkolnej w: Biblioteka w Szkole 2004 nr 5, s.2-5

A. Nowak: Rola biblioteki w pracy z uczniem zdolnym i trudnym w: Biblioteka w Szkole 1992 nr 9, s.1

Opracowała

Katarzyna Rzeszotarska
nauczyciel-bibliotekarz Gimnazjum nr 2 w Płocku